ضمن تبریک فرا رسیدن سال نو خورشیدی به تمامی هموطنان عزیز، به اطلاع می رسانیم فعالیت این وب سایت با آغاز سال جدید متوقف خواهد شد. از همراهیتان در این مدت از سپاسگزاریم.

نبود فرهنگ نقدپذیری ثمره نارسایی فرهنگی و آموزشی

با برگزاری میزگرد فرهنگ گفت و گو و نقدپذیری در ایرنا مرکز زنجان، نارسایی فرهنگی و آموزشی عامل ضعف فرهنگ گفت وگو و نقدپذیری درجامعه عنوان و الزام های نهادینه سازی فرهنگ انتقادپذیری و نقادی درجامعه بررسی شد.
در این میزگرد که با حضور اصغر پرتوی استاد علوم سیاسی و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، رسول بیات استاد فلسفه و حسین احمدی استاد جامعه شناسی و عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان زنجان برگزار شد، راهکارهای ایجاد فضای مناسب گفت و گو و نقدپذیری در جامعه تبیین و بر لزوم ورود مراجع و اندیشمندان به این حوزه تاکید شد.
** نقدپذیری در جامعه باید ازطریق حوزه های علمیه تقویت شود
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گفت: تقویت نقدپذیری در جامعه باید از حوزه های علمیه آغاز شود چرا که حوزه های علمیه نفوذ بسیار زیادی در میان مردم دارند.
اصغر پرتوی افزود: فضای نقد و فرهنگ نقادی در کشور ما به هیچ وجه لذت بخش نیست نه اینکه بخواهیم این مساله را با کشورهای پیشرفته قیاس کنیم بلکه در حدی که با مبانی قابل مستند و دینی خودمان سنجش کنیم خیلی پایین هستیم و نمره خیلی پایینی می گیریم.
وی اظهارکرد: ایجاد فضای نقد در جامعه نیازمند نظام تربیتی خاصی است که متاسفانه تاکنون نتوانسته ایم این نظام را ایجاد کنیم.
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گفت: نسل جدیدی که به وجود می آید نسبت به نسل های قبلی باید فضای نقادی و نقد پذیری بهتری را داشته باشند و این موضوع در جامعه نهادینه شود.
پرتوی با بیان اینکه بسیاری از جاها که صحبت از نقد پذیری و نقادی می شود کلیشه ای بوده و اساسی نیست، خاطرنشان کرد: باید این مساله طی یک نظام تربیتی درست ابتدا به فرهنگ فردی تبدیل شود و به صورت وجدانی، ذهنی و قلبی نقادی را بپذیریم، اعتقاد قلبی به آن پیدا کنیم و وقتی این مساله در افراد نهادینه و درونی شد در جامعه تجلی خواهد یافت.
وی افزود: همه افراد در تمامی محیط ها در جامعه به صورتی پرورش می یابند که ضد فضای نقد است.
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گفت: جلوه های تملقی که در فضای بروکراسی جامعه می بینیم دلایل ریشه ای دارد و در فضای سیاسی که صحبت از نقد می شود ادامه همین وضعیت است و بیشتر جنبه تبلیغی و کلیشه ای می گیرد.
پرتوی ادامه داد: برداشت این است که در جامعه فرهنگ نقد و نقادی نهادینه و درونی نشده و اعتقاد قلبی به این موضوع نداریم ریشه اعتقاد به نقدپذیری و نقادی در جامعه به مساله فرهنگی برمی گردد که نهادینه نشده است.
** وضعیت نقد و گفت و گو در کشور مناسب نیست
کارشناس فلسفه گفت: با توجه به مبانی دینی و فلسفی گفت و گو و نقد که باید به نوعی تا کنون نهادینه می شد، احساس می شود که مساله نقد و گفت و گو در کشور وضعیت مناسبی ندارد.
رسول بیات با بیان اینکه منتقد بودن در کشور جایگاه واقعی را ندارد، افزود: تقویت گفتمان، نقد پذیری یا نقادی مستلزم نوعی سعه صدر نیز هست.
وی یادآورشد: از مبانی اساسی نقد پذیری وجود، ظهور یا بروز سعه صدر در بین تمام ارکان حکومت و همه ملت است.
بیات اظهار کرد: اگر گفت و گو یا فرهنگ گفت و گو را بخواهیم تقویت کنیم، باید متوجه باشیم که نقد بین ملت با ملت، ملت با دولت، ملت با حاکمیت است، اما شاهد تغافل هستیم و گفتمانی در این زمینه نمی بینیم.
این استاد فلسفه گفت: همه معترفیم که وضعیت نقدپذیری نامناسب است و اگر دنبال تقویت نقد پذیری هستیم، بابد به فکر تقویت تفکر و تعمیق عقلانیت هم باشیم.
وی خاطرنشان کرد: این موضوع ها، مسائلی است که در جامعه ما شاهد آن نیستیم چون نقد و عقلانیت برادر همزاد هم هستند و جایی که نقد است، عقلانیت گسترش می یابد و هر جا که عقلانیت گسترش یابد، نقد نیز وجود دارد.
بیات ادامه داد: در جامعه اگر تک صدایی و تک گفتاری باشد، نقد معنا پیدا نمی کند و خیلی مواقع احساس می کنیم که عده ای فقط متکلم وحده می شوند و وقتی این اتفاق بیفتد یعنی نقد در آن جامعه جایگاهی ندارد.
**زمینه توسعه و تقویت فرهنگ گفت و گو و نقدپذیری در جامعه ما وجود دارد
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان گفت: وجود فرهنگ گفت و گو و نقدپذیری با میزان دموکراتیک بودن و نهادینه شدن دموکراسی در هر جامعه در ارتباط است و این رابطه دموکراتیک هم در رابطه حاکمیت با مردم و هم در درون خود مردم و هم در داخل مجموعه حاکمیت مطرح است.
حسین احمدی ادامه داد :بر اساس گزارش های جهانی جامعه ما در طبقه بندی های فعلی در طیف دیکتاتوری – دموکراسی، از حد وسط دموکراسی پایین تر است و در یک فضای خاکستری قرار دارد و این به معنای آن است که در فضای سیاسی و اجتماعی که ما در آن قرار داریم امکان نقد واقعی، منصفانه و بدون تورش فراهم نیست.
این مدرس دانشگاه تصریح کرد: البته حد و میزانی از نقد و نقدپذیری در جامعه ما وجو دارد که اگر براساس فضای حاکم بر آن ارزیابی شود، جای امیدواری دارد که شرایط موجود، زمینه و امکان رشد فرهنگ نقد و نقدپذیری در جامعه را تا اندازه ای می تواند فراهم کند.
احمدی با بیان اینکه جوامع سیستم های باز و پویا هستند، افزود: وضعیت اکنون یک جامعه هم از گذشته تاثیر می پذیرد و هم وابسته به فضای فعلی آن است.
وی به وقوع تحول انقلابی در ایران معاصر اشاره کرد و افزود: فرهنگ نقد و نقد پذیری یکی از آرمان های دینی و انقلابی جامعه ما بوده است بنابراین لازم است با مقایسه وضعیت موجود با آن آرمان ها، همواره در جهت بهبود فرهنگ نقد در جامعه تلاش کنیم.
احمدی افزود: تصور این است که تقویت فرهنگ گفت و گو و رشد نقدپذیری دارای یک ویژگی سیکلی در جامعه ما بوده است به طوری که طی حرکت های دوره ای شبیه آنچه در سال های 76، 84 و 92 اتفاق افتاد زمینه و بستر برای تقویت فرهنگ گفت و گو و نقد بیش از پیش در جامعه فراهم شد.
وی اظهار کرد: جدی ترین چالشی که ما در حوزه نهادینه شدن فرهنگ گفت و گو و نقدپذیری در جامعه با آن مواجهیم این است که نظام آموزشی ما چارچوب و معیار ثابتی در اختیار افراد جامعه قرار نمی دهد و این امر باعث بروز یک سری تناقض ها در عرصه نقد و نقد پذیری در سطح جامعه می شود.
** بیان نظر و فکر، حق انسان هاست
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، فراهم کردن زمینه های شکل گیری و قائل شدن حق برای مردم را اصلی ترین مفهومی بیان کرد که باید در جامعه راه اندازی کنیم و گفت: اگر حقی قائل نباشیم فضا می خشکد چرا که بیان حق انسان هاست و حق دارند نظری که در فکر و ذهن دارند را بیان کنند.
پرتوی افزود: خارج از فضای غرب و جوامع توسعه یافته، ما جوامع و گروهی از انسان ها هستیم که سرنوشتی مشترک داریم و واقعیت این است که آیا به انسان هایی که در یک جامعه زندگی می کنیم حقوقی برای هم قائل هستیم؟ یا دین ما و نظام ما این مساله را قائل است؟ که اگر قائل باشند کسی حق ندارد مانعی برای اظهار نظر دیگری ایجاد کند.
وی یادآورشد: این پایه و ریشه است و اگر این موضوع در جامعه نهادینه شود و اعتقادی، درونی و وجدانی به نقدپذیری اعتقاد داشته باشیم که اظهار نظر دیگران به نفع دیگری است و از مطلق اندیشی و تک روی نجات پیدا می کند، اگر به حقوق برابر برای همه اعتقاد داشته باشیم برای حق آنها نیز ارزش قائل هستیم.
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گفت: سیستم و نظام بعد از انقلاب فرق کرده و تحول فکری اتفاق افتاده است و انتظار می رود این مساله بیشتر شود چرا که استقلال آزادی و جمهوری اسلامی داشتیم.
پرتوی با بیان اینکه پیامبر گرامی اسلام(ص) با یاران خود مشورت می کرد و تسلیم آنها نیز می شد چون اعتقاد به نقدپذیری داشت.
وی افزود: همه جامعه شناسان بر این مساله اذعان دارند، نظام سیاسی اجتماعی ای قدرتمند است که دارای پایگاه مردمی قوی داشته باشد و از جایگاه اجتماعی بالاتر و مقبولیت مردمی برخوردار باشد و این مساله اثبات شده و یکی از مولفه های مهم قدرت است.
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گفت: اگر دلسوز به نظام، ایران و انقلاب هستیم و می خواهیم قدرتمند باشند باید اعتقاد و ارزش واقعی به مردم داشته باشیم چرا که این موضوع موجب رهایی از تک روی، مطلق اندیشی و جزم اندیشی خواهد شد و ما را به مساله نقد پذیری سوق می دهد و موجب می شود تا زمینه های آن فراهم شود.
پرتوی خاطرنشان کرد: تامین مسکن، لباس و سایر مایحتاج زندگی جزو بدیهیات نظام است چرا که مهمترین وظیفه نظام فراهم کردن زمینه های رشد برای شهروندان است یکی از بسترهای رشد، آزادی بیان و فضای نقد به شمار می رود و با ایجاد فضای امنیتی جامعه رشد پیدا نمی کند.
وی تاکید کرد: باید معتقد باشیم بها دادن به نظر دیگران نه تنها وظیفه شرعی و اجتماعی است بلکه به نفع افراد است.
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گفت: زمانی می توان انتظار شکل گیری نقد پذیری در جامعه را داشت که به صورت ریشه ای به آن اعتقاد داشته باشیم و اعتقاد به اینکه انسان ها حق مساوی دارند.
پرتوی یادآورشد: مطلق اندیشی و جزم اندیشی زمانی در جامعه اتفاق می افتد که اجازه فضای نقد وجود نداشته باشد و نمونه آن در صدر اسلام اتفاق افتاد.
وی متذکر شد: فضایی که نقد در آن نیست و وقتی کسی می گوید هرآنچه که من می گویم حق است و آنچه دیگری می گوید باطل است فاجعه بشری ایجاد می کند، باید به طور متقابل نظر دیگران را بپذیریم و به نظر دیگران ارزش قائل شویم.
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، ریشه اصلی شکل گیری داعش را ریشه ایدئولوژیک بیان کرد و گفت: آنها بر این اندیشه اند که آنچه می گویند حق مطلق بوده و هر گروه و جناحی اگر بر این ادعاست که هرآنچه می گویند حق است و نظر دیگران باطل، این موضوع خط قرمز است و نقادی صفر می شود.
پرتوی تاکید کرد: طبق آنچه که انقلاب اسلامی بر مبنای آن ایجاد شده و طبق نظر رهبر فرزانه انقلاب، حق نداریم مطلق اندیش باشیم و اسلام این اجازه را نمی دهد چرا که مطلق اندیشی موجب انحراف می شود.

** مبانی دینی و فلسفی نقد و گفت و گو را باید مطرح کرد
استاد فلسفه گفت : اگر به مبانی دینی که در خود قرآن کریم است نگاه کنیم، نقد باید باشد و اگر نقد نباشد، جامعه مرده است و حتی ائمه نیز در عمل، گفتار و رفتار همواره مروج این جریان بوده اند.
بیات افزود: زمانی که صحبت از نقد می شود، ذهن افراد به نوعی به سمت و سوی آزادی بیان و عقیده سوق می یابد.
وی یادآورشد: معتقدیم که نقد در جامعه ای گسترش می یابد که انسان به معنای واقعی حق حیات داشته باشد و کرامت انسان حفظ شود.
بیات اظهار کرد: بر همین اساس در جامعه ای که افکار انسان ها به زنجیر کشیده می شود، آن جامعه به سمت نقد حرکت نخواهد کرد.
این کارشناس مسائل فلسفی گفت: آگاهی مقدم بر آزادی است و آگاهی و آزادی مقدمه نقد هستند.
وی تاکید کرد: در جامعه ای که جهالت باشد، آزادی معنا ندارد، جامعه جاهل، متفکران خود را به زنجیر می کشد.
بیات خاطرنشان کرد: اگر بناست نقد در جامعه نهادینه و الزامات آن رعایت شود، به طور طبیعی باید هم به چرایی و هم به چگونگی آن بپردازیم.
این استاد فلسفه گفت: برای نهادینه سازی نقد در جامعه باید فرهنگ گفت و گو نهادینه شود، یعنی حاکمیت گفتمانی بی طرفانه میان تمام اقشار ملت، فیلسوفان و مراکز دینی و فرهنگی نهادینه شود.
وی اضافه کرد: یک نوع شناخت از فرهنگ خودی باید حاصل شود که نتیجه آن تقویت فرهنگ گفت و گو باشد.
بیات ابراز کرد: تقویت فرهنگ گفت و گو یعنی تقویت عقلانیت و تقویت عقلانیت یعنی تقویت اخلاقمداری یعنی تقویت مقابله تفاهم اندیشه نه سوء تفاهم.
این کارشناس مسائل فلسفی گفت: همه این موضوع ها می توانند ما را در یک مسیری قرار دهند که نقد در جامعه حاکم شود.
وی نقد را نوعی گفت و گو در جامعه برشمرد و افزود: گفت و گو به نوعی تلاش چند جانبه محسوب می شود که از قبل نتیجه آن مشخص نشده است.
بیات یادآورشد: گفت و گو تقویت روح انسانی و ظهور و بروز خلاقیت انسانی است و به همین لحاظ گفت و گو آسان نیست و سخت تر از آن این است که ما بتوانیم خود را برای شنیدن آماده کنیم.
این کارشناس مسائل فلسفی گفت: در جامعه ای که گوش شنوایی نداریم، آن جامعه نمی تواند جامعه منتقد و نقد پذیری باشد.
وی با بیان اینکه روش و منش پیامبر به طور کامل برای تقویت گفت و گو بود، اظهار کرد: می توان گفت که منش اسلام بر تقویت گفت و گو و سوال است و اگر سوال نباشد نقد نیز نیست.
بیات خاطر نشان کرد: جامعه اسلامی که بنا بود آرمان های تفسیری اسلامی را نهادینه کند و در آن تمام شئون و شعور انسانی مورد تکریم قرار گیرد، جامعه ای نیست که بتوان گفت در آن نقد نهادینه شده و حتی سعه صدر حاکمان نیز کاهش یافته است.
وی تصریح کرد: بین ملت نیز شاهد نا آرامی هستیم و نسبت به نظرات کم صبر و تحمل هستیم.
** نقد بدون آزادی بی معنا است
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان تامین آزادی های مدنی، ایجاد و تقویت جامعه مشارکتی، احترام به اقلیت ها و آزادی نشر و وجود رسانه های مستقل و آزاد را از پیش زمینه ها و عوامل تقویت کننده فرهنگ گفت و گو و نقدپذیری در جامعه برشمرد و گفت: نقد بدون آزادی بی معنا است و اگر افراد جامعه در بیان خود حدی از آزادی ها را دارا باشند زمینه بروز و ظهور نقد نیز فراهم می شود.
احمدی به نقش فضای مجازی و شبکه های اجتماعی در انتشار سریع اطلاعات اشاره کرد و افزود: متاسفانه صدا و سیما بیشتر ویژگی یک طرفه دارد و به نوعی در آن، حاکمیت است که با مردم حرف می زند ولی در فضای مجازی این بستر و ظرفیت وجود دارد که افراد جامعه نیز خود را نشان دهند و نظرات خود را اظهار کنند.
وی به لزوم تقویت جامعه مشارکتی اشاره کرد و افزود: زمانی که افراد یک جامعه دارای نقش مشارکتی بیشتری باشند، حق حرف زدن بیشتری نیز برای خود قائل می شوند.
احمدی احترام به اقلیت ها را یکی از شاخص های تحقق حقوق انسانی در یک جامعه خواند و ادامه داد: احترام به اقلیت ها در یک جامعه زمینه تحقق جریان نقد را نیز تقویت می کند.
این مدرس دانشگاه نظارت های محدود کننده، برچسب زنی، انعطاف ناپذیری و وجود برخی سنت ها را از موانع وجود فرهنگ گفت و گو و نقد پذیری برشمرد و گفت: نظارت های خاص همواره محدود کننده نقد هستند و تهدیدی برای نهادینه شدن فرهنگ گفت و گو و نقدپذیری در جامعه به شمار می روند.
احمدی ادامه داد: در برخی مواقع نیز گروه های حاکم برای حذف منتقدان از قدرت برچسب زنی خود استفاده می کنند و به واسطه ایجاد و طرح برخی انگ ها و اسم ها برای منتقدان و مصرف این برچسب ها در سطح جامعه، جلو نقد گرفته شود.
وی به ضرورت وجود روحیه انعطاف پذیری در افراد جامعه اشاره کرد و افزود: جامعه فعلی جامعه تحولات و دارای نوآوری هایی غیر قابل پیش بینی است بنابراین لازم است نظام آموزشی ما افراد را طوری تربیت کند که آنان قادر شوند خود را با تحولات پویای جامعه امروزی تطبیق دهند و در مواجهه با نوآوری ها، آن ها را در ظرف وجود خودشان تعریف نمایند.

** حوزه های علمیه برای نهادینه سازی انتقاد وارد عرصه شوند
استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گفت: متحول کردن جامعه و سوق دادن به ارتباط با نقد پذیری و مردم سالاری و دمکراتیک به معنی اسلامی شدن است.
پرتوی با تاکید بر اینکه تقویت نقدپذیری در جامعه باید از طریق حوزه های علمیه انجام شود، افزود: حوزه های علمیه نفوذ بسیار زیادی در جامعه دارد امام راحل تاکید داشت که تحول از حوزه ها شروع شود.
وی ادامه داد: حوزه های علمیه به عنوان نخبگان فکری و صاحبان ایدئولوژی اسلامی اگر اراده کنند می توانند این تحول مثبت را در این مقطع در جامعه ایجاد و این فرهنگ را پیش ببرند که کلام مخالف را باید شنید و نباید به آن برچسب زد و آن را سرکوب کرد.
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گفت: تربیت و تعلیم از حوزه ها و آموزش و پرورش محقق می شود و نمی توانیم اصل اجتهاد را منکر شویم، در جامعه اجتهاد داریم که نهایت نتیجه ی یک نظر است و از مطلق اندیشی جدا شده است.
پرتوی یادآورشد: خیلی وقت ها کسانی با مخالفان مخالفت می کنند و آن را به نام دین سرکوب می کنند که این موضوع ظلم به دین است.
وی خاطرنشان کرد: ما حق مصادره نداریم جمهوری اسلامی و انقلاب برای همه مردم است اول باید فکر و طرز نگرش اصلاح شود و آن را به جامعه تسری دهیم و در جامعه الگو باشیم و این موضوع سخت نیست و نمی توان انقلاب را باچوب و شمشیر صادر کرد.
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گفت: اگر جامعه ایده آل مردم سالاری و فرهنگ نقد حاکم است و حقوق مردم رعایت و مخالفان راحت نظر خود را اعلام می کنند آن وقت جامعه و نظام قوی خواهد بود.
پرتوی با بیان اینکه هیچ قدرتی نمی تواند ابر قدرت باشد، افزود: مگر اینکه پایگاه اجتماعی آن قوی باشد و نباید راه اصلاح را ببندیم باید این راه ها باز باشد این مساله را اسلام یاد داده است و این از راه اجتهاد ممکن بوده و رشد دادن عقل وظیفه فقه است و نباید اعتقادات را بر اساس احساس و عاطفه بر اساس عقلانیت پیش ببریم و مبانی را بر اساس عقل بپذیریم.
** تحول در نقد پذیری جامعه باید از حوزه های علمیه آغاز شود
کارشناس مسائل فلسفی گفت: تحول حوزه اولویت اصلی ما باید باشد در بحث تحول حوزه به ویژه در زمینه فقه سیاسی که باعث خواهد شد که ما از درون متحول شویم.
رسول بیات افزود: فقه سیاسی شیعه بعد از انقلاب توسط زنجانی ها به جامعه معرفی شده و نمادهای شاخص این فقه سیاسی که باعث خواهد شد جامعه از درون متحول شود، در بحث علوم شناسی مراجع موثر می توانند باشد.
وی یادآورشد: در جامعه نیز این موضوع خیلی مهم می تواند باشد اینکه چگونه این مطالبه را به فقها برساند به ویژه از نظر فقه سیاسی جامعه را متحول کند.
این کارشناس مسائل فلسفی با اشاره به اینکه چگونه می توان به یک جامعه نقدپذیر رسید، گفت: معتقدم که باید ما مشارکت پذیری و در کنار آن مسئولیت پذیری را در جامعه نهادینه کنیم.
بیات اظهار کرد: جامعه ما جامعه مسئولیت پذیری نیست، اگر نهادینه شود به نوعی احساس مسئولیت وجود خواهد داشت وقتی احساس مسئولیت باشد در عمل بی تفاوتی از جامعه رخت بر می بندند و وقتی جامعه بی تفاوت نباشد هم نقد پذیر خواهد بود و هم نقاد.
وی تاکید کرد: این موضوع باید نهادینه شود که همه مسئول هستند، نه فقط تعداد معدودی.
استاد فلسفه گفت: این بی تفاوتی پدر جامعه ایران را در آورده است و در استان ما نیز این موضوع خیلی زیاد مطرح است.
بیات بر لزوم نهادینه سازی نقش احزاب، نهادها و تشکل های مردمی در جامعه تاکید و خاطر نشان کرد: در این کشور و به صورت سوری نهادها و احزاب و سندیکاها وجود دارند، اما به معنای واقعی نهادها در جامعه نهادینه نشده اند.
این کارشناس مسائل فلسفی گفت: سازمان های غیر دولتی به عنوان ناظران اجتماعی بسیار می توانند موثر باشند، متاسفانه این عملیاتی نشده است.
وی ادامه داد: باید در کشور، در کنار نظام پیشنهادات، انتقادات نیز شکل بگیرد تا هر فرد احساس کند که در جامعه موثر است.
بیات تاکید کرد: قوه مقننه از خود می تواند شروع کند، مگر احکام خود قوه مقننه قابل نقد نیست، چرا این نقد از آنجا شروع نشود؟
این استاد فلسفه گفت: در قوه مجریه درست است که نهادهای ناظر وجود دارند ولی این نهادها بیشتر به صورت شکلی است و محتوای اجرای برنامه های قوانین در هیچ یک از دستگاه ها به صورت مرتب مورد نقادی قرار نمی گیرد.
وی اضافه کرد: چه اشکالی دارد که اعتباری صرف نقد کار دستگاه ها بکنیم و تبعات اجرا و نحوه اجرای قوانین را در جامعه بررسی و نقد کنیم.
بیات ابراز کرد: آموزش های لازم باید از ابتدا و از همان دوران کودکی داده شود و از همان دوران کودکی تلاش کنیم که کودکان به سمت محقق پروری و نه مقلد پروری بروند.
این کارشناس مسائل فلسفی گفت: رسانه های ما و نظام ما بیشتر مقلد پرورند تا محقق پرور، نظام آموزش ما مبتنی بر نیازهای قرن 21 نیست.
وی تصریح کرد: جامعه ای که به نوعی تقلید پروری باشد، نتیجه ای جز این نخواهد داشت.
بیات افزود: من اعتقاد دارم که این آموزش های مهارت های زندگی در قالب آموزش های فلسفی که اگر شروع شود شاید بتوانیم خود به خود جامعه محقق پروری ایجاد کنیم و نه مقلد پرور.
**رسانه های مجازی ظرفیت مناسبی را برای رشد فرهنگ گفت و گو فراهم کرده اند
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان زنجان با بیان اینکه گفت و گو عنصر اساسی فرهنگ است، گفت: نظام آموزشی از بناهای اساسی تولید فرهنگ گفت و گو و انتقال آن به شمار می رود.
احمدی ادامه داد: شیرازه فرهنگ جامعه ما یک شیرازه دینی است و اگر دریافت و فهم از دین توسعه و بهبود پیدا نکند ما شاهد نهادینه شدن یک فرهنگ گفت و گو که قالب دینی دارد، نخواهیم بود.
وی به ظرفیت حوزه های علمیه، دانشگاه ها و مدارس برای تقویت فرهنگ گفت و گو اشاره کرد و افزود: در این مراکز و نهادها زمینه های مناسبی برای تقویت فرهنگ گفت و گو وجود دارد.
احمدی به نقش نهاد خانواده در ایجاد فرهنگ گفت و گو در جامعه اشاره و خاطرنشان کرد: فضای خانواده در جامعه ما مبتنی بر گفت و گو نیست چرا که به واسطه تسلط پدیده هایی همچون پدرسالاری و فرزند سالاری و در برخی مواقع زن سالاری در فضای خانواده و نبودن فهم متقابل مطلوب درآن، ما از این ظرفیت بزرگ برای نهادینه کردن فرهنگ گفت و گو در جامعه بی بهره مانده ایم.
وی با بیان اینکه بخشی از تولید فرهنگی و انتقال آن در جامعه مدرن از طریق رسانه ها اتفاق می افتد، تاکید کرد: یکی از مسائل و نارسایی هایی که صدا و سیما به عنوان یک رسانه فراگیر در کشور با آن مواجه است این است که این رسانه با مخاطبان خود رابطه یک طرفه دارد و بین صدا و سیما و مردم رابطه تعامل و گفت و گو برقرار نیست.
احمدی اضافه کرد: به واسطه نبود تعامل دوطرفه بین صدا و سیما و مخاطبان، تولیدات این رسانه، نیاز برخی از اقشار جامعه را برآورده نمی کند.
وی به گسترش استفاده از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی در سطح جامعه اشاره کرد و افزود: در زمان حاضر ما شاهد مجازی شدن زندگی اجتماعی، گروه ها و رسانه ها هستیم و با توجه به ویژگی ها و ظرفیت هایی که فضای مجازی دارد، به عنوان یک بستر مهم و اساسی برای تقویت و رشد فرهنگ گفت و گو در جامعه ما به شمار می رود.
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان گفت: در مجموع تحولات جدید در ابعاد مختلف جامعه ما را نیز تحت تاثیر قرار داده است بنابراین بهتر است همراه با فرایند جهانی شدن که همه جوامع را به نوعی در برخواهد گرفت، با دست خودمان پیش زمینه ای فراهم کنیم و با مهندسی خودمان امکان نهادینه شدن هرچه بیشتر گفت و گو و نقد در جامعه را فراهم آوریم.

** در ایران فضایی غیر از فضای مجازی برای گفت و گو نیست
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گفت: چون در ایران فضاهای دیگری برای نقد و گفت و گو مهیا نیست و فضای مجازی به چشم می آید این فضا خیلی واقعی نیست و به جای اینکه اجازه بدهیم به فضای مجازی تکیه شود اجازه بدهیم که نقد و گفت و گو به فضای واقعی بیاید.
پرتوی ادامه داد: رشدی که در فضای فیزیکی از طریق گفت و گو و نقد می تواند شکل بگیرد و قدرت و آگاهی که به جامعه می دهد بهتر از فضای مجازی است چرا که فضای مجازی اطلاعات ناقص می گیرد ولی اگر در فضاهای آموزشی، دانشگاه ها، حوزه ها، آموزش و پرورش و سیستم های حزبی نقد و گفت و گو به خوبی، شفاف و جدی شکل بگیرد، یکی از نهادهای عمده تعلیم و تربیت سیاسی اجتماعی محقق می شود.
وی اظهارکرد: نقد و نقادی در حکم شریان حیاتی است و اگر نقد و نقادی نباشد جامعه پویای خود را از دست می دهد و نباید برای بهبود بخشیدن به این فضا بر روی نهادهای جامعه پذیری متمرکز باشیم به خصوص نهادهای رسمی، تربیتی، حوزه، دانشگاه، آموزش و پرورش و رسانه های جمعی و حاکمیت اگر اراده داشته باشد و فضای نقد گسترش پیدا کند جامعه تقویت می شود.
7312/7325/3001/6085


انتهای پیام /*

[ منبع این خبر سایت ایرنا-اجتماعی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر روی این قسمت کلیک کنید ]

شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ایرنا-اجتماعی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.